خیلی از کاربران برای دور زدن محدودیتهای اینترنتی یا حفظ حریم خصوصی، سراغ VPNهای رایگان میروند؛ بدون اینکه بدانند این انتخاب گاهی میتواند امنیت اطلاعاتشان را به خطر بیندازد. کندی اتصال، فروش دادههای شخصی و ضعف امنیتی از مشکلات رایج این سرویسهاست. با توجه به این وضعیت مهم است بدانیم که کدام کاربران نباید از VPN رایگان استفاده کنند؟
در پاسخ به این پرسش که چه افرادی نباید از فیلترشکنهای رایگان استفاده کنند، ابتدا باید به این موضوع توجه کرد که آیا این ابزارها واقعا امنیت اطلاعات شما را افزایش میدهند یا ممکن است خودشان باعث افشای هویت و فعالیتهای آنلاین شما شوند؟ برای بررسی جواب این سوال باید بگوییم مواردی که فیلترشکنهای قوی میتوانند امنیت شما را افزایش دهند عبارتند از:
اگر مجبور به استفاده از وایفایهای عمومی مانند اینترنت کافهها، هتلها یا فرودگاهها هستید، VPN میتواند با رمزنگاری دادهها از سرقت اطلاعات شما جلوگیری کند. با این حال توصیه جدی این است که تا حد امکان از شبکههای وایفای عمومی استفاده نکنید؛ زیرا همیشه با ریسکهای امنیتی همراه هستند.
استفاده از VPN باعث میشود وبسایتها و برخی سرویسها نتوانند به راحتی موقعیت واقعی شما را تشخیص دهند. احتمالا برای شما هم پیش آمده که هنگام دانلود یک برنامه از گوگل پلی با پیام «در کشور شما در دسترس نیست» مواجه شوید یا گزینه دانلود نمایش داده نشود. در چنین شرایطی VPN میتواند کمککننده باشد. البته بهتر است برنامهای را انتخاب کنید که مستقیما از Google Play دانلود شده است.
در کشورهایی که سطح نظارت اینترنتی بالاست، استفاده از VPN میتواند تا حدی از ردیابی فعالیتهای آنلاین توسط برخی نهادها یا شرکتهای تبلیغاتی جلوگیری کند. همچنین دسترسی افراد یا هکرهایی که قصد مانیتور کردن فعالیتهای شما را دارند را سختتر میکند.
یکی از جدیترین انتقادهایی که همواره به VPNهای رایگان وارد میشود، جمعآوری گسترده اطلاعات کاربران و فروش آن به شرکتهای تبلیغاتی است. این سرویسها فهرست کاملی از وبسایتهای بازدید شده، فایلهای دانلودی، تعاملات آنلاین و حتی ارتباطات شما را ثبت و ذخیره میکنند. در نتیجه، پایگاه دادهای بسیار دقیق از رفتار کاربران شکل میگیرد که فروش آن میتواند درآمد قابل توجهی برای ارائهدهندگان این خدمات به همراه داشته باشد.
اما ماجرا به همینجا ختم نمیشود. اطلاعاتی که توسط VPNهای رایگان فروخته میشود، معمولا در اختیار بازاریابان و تبلیغکنندگان اینترنتی قرار میگیرد. به این ترتیب، شما ناخواسته به یک هدف ارزشمند برای کمپانیهای تبلیغاتی تبدیل میشوید و باید با حجم بالایی از ردیابی و تبلیغات هدفمند مواجه شوید.
بسیاری از کاربران با این تصور که قصد افزایش امنیت و حفظ حریم خصوصی خود را دارند، به سراغ VPNهای رایگان میروند؛ در حالی که نتیجه اغلب کاملا برعکس است و اطلاعات شخصی آنها به صورت متمرکز در اختیار افراد و شرکتهای دیگر قرار میگیرد.
امنیت، اساس و ستون اصلی سرویسهای VPN به شمار میرود، اما بسیاری از نمونههای رایگان از پروتکلهای ضعیف و ناقص استفاده میکنند. همین مسئله باعث میشود هدف اصلی VPN، یعنی محافظت در برابر حملات سایبری، محقق نشود و حتی خطر افشای اطلاعات و سرقت دادهها نیز افزایش یابد.
بنابراین برای پاسخ به سوال کدام کاربران نباید از VPN رایگان استفاده کنند؟ باید بگوییم اگر هنگام استفاده از فیلترشکن رایگان احساس امنیت بالایی دارید، بدانید که این حس، چیزی جز توهم امنیت نیست.
بسیاری از ما زمانی که در استفاده از یک سرویس با مشکل مواجه میشویم، انتظار داریم بتوانیم با بخش پشتیبانی تماس بگیریم و راهنمایی دریافت کنیم. اما اگر چنین انتظاری دارید، استفاده از VPNهای رایگان احتمالا انتخاب مناسبی برای شما نخواهد بود؛ زیرا در اغلب این سرویسها عملا پشتیبانی و خدمات مشتریان وجود ندارد.
در صورت بروز مشکل، معمولا با مجموعهای از پاسخهای از پیش آماده، صفحات راهنمای عمومی یا فرومهایی روبهرو میشوید که اغلب پاسخ مشخص و کاربردی برای مشکل شما ارائه نمیدهند. در بسیاری از موارد نیز امکان ارتباط با یک پشتیبان واقعی وجود ندارد.
البته این موضوع چندان هم عجیب نیست؛ زیرا کاربران برای استفاده از این سرویسها هزینهای پرداخت نمیکنند و در نتیجه ارائهدهندگان آنها نیز تعهدی برای ارائه خدمات پشتیبانی حرفهای احساس نمیکنند.
از طرف دیگر، مواجه شدن با مشکلات فنی در شرایطی که هیچ مرجع مشخصی برای کمک و راهنمایی وجود ندارد، میتواند تجربه کاربری بسیار ناخوشایندی ایجاد کند. حتی اگر بتوانید به بخش راهنمای یک VPN رایگان دسترسی پیدا کنید، معمولا با توضیحات کلی و عمومی مواجه خواهید شد که در بسیاری از موارد مشکل شما را حل نمیکنند.
بنابراین اگر تصمیم دارید از VPNهای رایگان استفاده کنید، باید این موضوع را هم در نظر داشته باشید که در صورت بروز مشکلات فنی، احتمالا مجبور خواهید بود به تنهایی راه حل آن را پیدا کنید.
در نهایت باید گفت استفاده از VPNهای رایگان برای بسیاری از کاربران انتخاب امنی نیست. اما کدام کاربران نباید از VPN رایگان استفاده کنند؟ اگر حریم خصوصی، امنیت اطلاعات و کنترل دادههای شخصی برایتان اهمیت دارد، بهتر است سراغ این سرویسها نروید. فرقی نمیکند دانشجو باشید، کاربر عادی یا تریدر، هر فردی که امنیت دیجیتال را در اولویت قرار داده، باید از فیلترشکنهای رایگان فاصله بگیرد.
خیر. تنها برخی VPNها که از پروتکلهایی مانند WireGuard، Shadowsocks یا Stunnel استفاده میکنند، توانایی بیشتری برای عبور از سیستمهای فیلترینگ پیشرفته و فایروالهای هوشمند دارند.
این موضوع به نوع استفاده شما بستگی دارد. برای استفادههای روزمره و معمولی، گوشی میتواند گزینه مناسبی باشد.
در حال حاضر بعضی نسخههای شخصیسازی شده OpenVPN و ویتوری در ایران پایداری و عملکرد بهتری نسبت به بسیاری از گزینههای دیگر نشان دادهاند.
